Özgürlük

ADAM SMITH'IN GÖRÜNMEZ ELİ İŞBAŞINDA

 
 
COREY ROBIN
 
Harvey Weinstein, 29 Eylül 2013 Zürih Film Festivalinde konuşma yaparken. Zff2012 / Wikipedia
 
Harry Weinstein hikayesi üzerine okuduğum tüm cümlelerle ilgili New York Times'de çıkan en acı olanıydı: 
 
"Çok tanınmış aktrisler konuşmaktan korkuyorlardı çünkü bir işleri vardı; az tanınmış olanlar ürktüler çünkü bir işleri yoktu."
 
Hemen hemen her baskıcı işyeri rejiminde ve diğer baskıcı rejimlerde - aynı olguyu görürsünüz. Dıştakiler, konumlarının rahatlığı ve serbestliği nedeniyle rejim içinden hiç kimsenin niçin yüksek sesle konuşmadığını ve mücadele etmediğini merak eder; içeridekiler ise bunun öyle kolay olmadığını bilirler. Rejim içindeki herkesin, hatta onun kurbanlarının bile, özellikle de onun kurbanlarının, sessiz kalmak için çok iyi bir nedeni vardır. Herkesin, yüksek sesle konuşmanın bir başkasının işi olduğunu düşündüğü için çok iyi bir sebebi vardır.
 
Rejimin bu en altındaki, en çok muhtaç olan bu az tanınmış aktrisler, yukarıya bakıp haksızlığa karşı sesini yükseltmeyen, daha az muhtaç olan bu çok tanınmış aktrislerin neden kendilerinden daha yukarıda olduğunu merak ederler: Çok tanınmışların gücü vardır, neden onu kullanmazlar, neden korkarlar?
 
Merdivenin en üst basamağında olanlar, bu çok tanınmış aktrisler daha alttakilere tepeden bakarlar ve onların haksızlığa karşı neden seslerini yükseltmediklerini merak ederler: Kaybedecek bir şeyleri yok, neden korkuyorlar?
 
Her ikisi de yanlış değil; onların her ikisi de kesinlikle derin düşünüyorlar ve nesnel durumlarına ve çıkarlarına göre hareket ediyorlar. Bu, adaletsizliğe ve zulme karşı toplu eylemin çok zor olmasının nedenlerinden biridir. Bu, işbaşındaki(her iki anlamda da) Adam Smith'in Gizli Eli'dir, mutlu sonu olmayan: bireyler olarak herkes kendi bireysel çıkarının peşinde koşar; sonuç ise toplumsal yıkımdır.
 
Jacobin sitesindeki yazıdan Türkçe'ye amatörce çevrilmiştir.

FACEBOOK SAYFAMIZ